به موجب اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأموران یا واحدها یا آیین نامه های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام دیوان عدالت اداری زیر نظر رییس قوه قضاییه تأسیس می شود و حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین می کند.

خیانت به معنای پیمان شکنی، نقض عهد، بی وفایی و رعایت نکردن امانتداری است و امانت در اصطلاح، به مالی گفته می شود که به وسیله یکی از عقود امانی یا به حکم قانون نزد شخصی باشد.
خیانت در امانت در اصطلاح حقوقی به معنای استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن همراه با سوءنیت مالی است که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

غیرنافذ به معنای عام كلمه، به هر عقدی گفته می شود كه دارای اثر حقوقی نباشد اما به معنای خاص، عقدی ناقص است كه قابلیت كمال دارد و با ضمیمه شدن رضای بعدی، حیات حقوقی می یابد.
عقد غیرنافذ، عقدی موقوف است كه «اجازه به آن تحرک و نفوذ حقوقی می بخشد و به همین دلیل، به آن عقد موقوف نیز گفته اند. اکراه از مصادیق بارز در همه مواردی است که قصد انشا وجود دارد و دو اراده با هم منطبق است اما رضا، معلول به نظر می رسد.

مبایعه نامه و وکالت نامه لازم و ملزوم و مکمل یکدیگرند و هرگز بدون مبایعه نامه و صرفاً به اعتبار تنظیم وکالت نامه، نباید به انجام معامله اقدام کرد.

نحوه رسیدگی به پرونده ها در شعب بدوی دیوان عدالت اداری به شرح ذیل می باشد:

1.‌ مفهوم عرفی بازداشت حالتی است که فردی به وسیله ضابطان دادگستری تحت‌نظر قرار می‌گیرد یا دستگیر می‌شود. مفهوم دقیق قانونی این لفظ حالتی است که برای فردی پس از طی مراحل تحقیق قرار بازداشت صادر شده باشد که در نتیجه آن باید مدتی در زندان بماند تا تکلیف تحقیقات روشن شود. در این نوشته بیشتر مفهوم اولیه موردنظر است.

۲.‌ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۴ با اینکه مشکلاتی داشت و دارد، اما قانون پیشرفته‌ای است. بدیهی است این ویژگی مثبت زمانی قابل‌ اتکا و استناد است که ضوابط مندرج در قانون درست اجرا شوند. مواد ۴، ۵، ۶ و ۷ قانون آیین دادرسی حاوی کلیاتی درباره حقوق فردی است که در معرض اتهام قرار می‌گیرد. خلاصه این موارد اینکه:

افرادی که از شخص متوفی ارث می برند، ورثه نامیده می شوند. هرچند گاهی نیز شخص متوفی در زمان حیاتش، برخی اموال خود را از طریق درج در وصیت نامه به دیگران می بخشد اما در این میان اشخاص ذی نفع دیگری نیز غیر از وراث وجود دارند كه از اموال متوفی، سهمی دریافت می كنند.
بر اساس ماده ۲۵۰ قانون امور حسبی، رد ترکه باید در مدت یک ماه از تاریخ اطلاع وراث به فوت مورث به عمل آید و اگر در این مدت نامبرده در رد ترکه، نظری ارایه ندهد، در حکم قبول آن خواهد بود. در صورتی که ورثه ترکه را قبول کنند، هر یک مسئول پرداخت تمام دیون متوفی به نسبت سهم خود خواهند بود مگر اینکه ثابت کنند دیون متوفی زاید بر ترکه است و در صورت قبول نکردن ترکه، از پرداخت بدهی های متوفی، معاف خواهند بود.

هر چند حق استفاده از قسمت های مشاعی از جمله حیاط، تراس، بالکن و زیرزمین، همواره برای تمام مالکان طبقات یک ساختمان وجود دارد اما این حق زمانی قابلیت اعمال دارد که امکان دسترسی به قسمت های مشاعی برای مالکان مذکور مقدور باشد. در غیر این صورت، استفاده از این حق مقدور نخواهد بود.

محاکمه غیابی یکی از اشکال رسیدگی به پرونده های قضایی است که قانونگذار برای شرایطی که متهم یا خوانده در دادگاه حضور نمی یابد، تعریف کرده است زیرا در یک پرونده، علاوه بر حقوق شاکی یا همان بزه دیده و جامعه، باید حقوق متهم نیز مورد توجه قرار گیرد.
در بعضی از پرونده ها، نه تنها متهم یافت نمی شود بلکه در هیچ یک از مراحل رسیدگی نیز حضور نمی یابد و به همین دلیل قانونگذار مقررات خاصی را برای چنین مواردی پیش بینی و عنوان کرده است که وقت رسیدگی با ذکر نوع اتهام در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار یا محلی درج می شود و دادگاه به صورت غیابی، رسیدگی کرده و رای مقتضی صادر می کند.یکی از حقوق مسلم متهمان، حق دفاع است که بر اساس آن متهم می تواند شخصاً در دادسرا و دادگاه حضور یافته و از خود دفاع کند یا وکلای مدافع به دفاع بپردازند. طبق ماده ۳۸۵ قانون  آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲، هر یک از طرفین می توانند حداکثر سه وکیل به دادگاه معرفی کنند.

به موجب قوانین مختلف، در مواردی ارسال اظهارنامه، پیش بینی شده و اثبات ادعا و احراز حقیقت، موکول به ابلاغ اظهارنامه شده است.
هنگامی که موجر از تحویل مورد اجاره امتناع کند، مستأجر مکلف است با ارسال اظهارنامه، از مالک، تحویل مورد اجاره را تقاضا کند. (ماده ۱۳ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶) برای اثبات تأخیر در پرداخت اجاره بها یا اجرت المثل املاک برای اقامه دعوا ی تخلیه نیز لازم است به ارسال اظهارنامه اقدام شود. (بند ۹ ماده ۱۴ قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶) همچنین درخواست محکوم له مبنی بر انحلال شرکت تضامنی به منظور وصول محکوم به از محل سهم الشرکه محکوم علیه در شرکت، موکول به ارسال اظهارنامه است.

مبنای رأی داوری، قرارداد است و داور فقط در محدوده قرارداد اختیار دارد و رأی داور نیز در همین محدوده معتبر است زیرا طرفین در قرارداد، داور خود را انتخاب کرده اند و نیز این موضوع را که داور چه اختیاراتی دارد، مطابق قرارداد مشخص کرده اند.  داور حق تخطی از قرارداد داوری را ندارد و نمی تواند رأیی صادر کند که با اختیارات اعطایی از سوی طرفین در ضمن قرارداد، متفاوت باشد. چنانچه موضوع قراداد، مبنای رأی داوری باشد، صحیح است اما در صورتی که مبنای رأی داوری، خارج از قرارداد باشد، محل تردید خواهد بود.

درخواست تأمین دلیل در صلاحیت شورای حل اختلافی است که دلایل و امارات مورد درخواست در حوزه آن واقع است، مگر در نقاطی که شورای حل اختلاف تشکیل نشده باشد که در این صورت باید به دادگاه مزبور داده شود. تأمین در لغت به معنای ایمن کردن و حفظ کردن آمده و دلیل نیز عبارت از امری است که اصحاب دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می کنند. در اصطلاح حقوقی نیز تأمین دلیل به معنای محافظت از دلایل موجود برای امکان استفاده از آن در آینده است. به عنوان مثال، دلایل و مدارکی وجود دارد که در حال از بین رفتن بوده یا ممکن است از بین برود و فعلا نیز، فرد برای طرح دعوی یا استفاده‏ از این دلایل آماده نیست یا هدفش این است که این دلایل فعلا در جای امنی محفوظ بماند.

از جمله مسائل مهمی که بسیاری از زوجین پس از طلاق با آن روبه رو می شوند، موضوع حضانت کودک است، زیرا هر یک از زوجین می خواهند با بر عهده گرفتن حضانت، فرزند مشترک را نزد خود نگه دارند تا شاید بتوانند درد ها و رنج های جدایی را زود تر فراموش کنند.

قوانین جمهوری اسلامی ایران و از جمله قانون مدنی، تعریفی از حضانت ارایه نداده و تعریف آن را به رویه قضایی که از عرف و نظریه حقوقدانان برگرفته شده، واگذار کرده است.

انحلال شركت های سهامی دارای آثار حقوقی و قانونی است كه پس از تایید حكم دادگاه، تصفیه و تقسیم اموال، درباره آنها صورت می گیرد.
همان گونه كه اصول قانونی تاسیس شرکت های تجاری در حقوق تجارت پیش بینی شده، درخصوص انحلال آنها نیز قانونگذار به ذكر مواردی پرداخته که با توجه به نوع شرکت ها، موارد آن متفاوت است. شرکت سهامی، شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام، محدود به مبلغ اسمی سهام آنها است.